Najbardziej wyróżniającą cechą systemu szkolnictwa wyższego w USA jest jego różnorodność.Departament Edukacji, amerykańskie ministerstwo szkolnictwa nie ingeruje w sprawy programów nauczania. Jego rolą jest dbanie o dokształcanie nauczycieli szkół średnich i akademickich i czuwanie nad wydawaniem licencji agencjom akredytacyjnym wspólnie z Radą ds. Akredytacji Szkół Wyższych.  Programy nauczania zatwierdzane są przez rady uczelniane. Istnieje ponad 600 kierunków studiów spośród których można wybrać interesującą nas dziedzinę. O jakości uczelni decyduje akredytacja regionalna bądź profesjonalna. Istnieje grupa najbardziej znanych uczelni tzw. liga bluszczowa ale dobre, akredytowane  programy studiów można znaleźć w każdym stanie. Ze względu na sposób finansowania uczelnie dzielą się na publiczne i prywatne lub niezależne. Uczelnie prywatne posiadają prywatne fundusze będące głównym źródłem finansowym zasilającym budżet. Uczelnie publiczne finansowane są z pieniędzy podatników danego stanu. Studia w USA są płatne i czesne płacone przez studentów zasila budżet zarówno publicznych jak i prywatnych uczelni. Uczelnie prywatne pobierają jednakowe czesne od wszystkich studentów bez względu na to skąd pochodzą. Publiczne uczelnie pobierają znacznie mniejsze czesne od mieszkańców danego stanu lub rezydentów.

Studia pierwszego stopnia. Undergraduate Study.

Pierwsze cztery lata studiów to Undergraduate Study, które kończą się Bachelor’s Degree w zakresie nauk humanistycznych, ścisłych, społecznych lub artystycznych. Istnieje ponad 3,500 uczelni oferujących studia tego typu. Nazwy uczelni mogą brzmieć różnie, lecz liczy się wybór programu. Szkoły wyższe mogą nosić różne nazwy: college, university, institute lub community college. College to potoczna  nazwa każdej szkoły wyższej, dla absolwentów  szkoły średniej i zdaniu matury.

Studia można rozpocząć w szkole dwuletniej – community college i po dwu latach nauki i otrzymaniu Associate Degree kontynuować naukę w czteroletniej uczelni przez nastepne dwa lata i uzyskać dyplom ukończenia studiów wyższych, Bachelor’s Degree. Studia w dwuletnim koledżu są o wiele tańsze, ponieważ mają umożliwić naukę osobom niezamożnym. Ponad 45% Amerykanów zaczyna w nich studia i aż 35% studentów z Polski idzie w ich ślady. Studia w community college dla studentów z zagranicy oferują łatwiejsze, mniej stresujące przejście ze szkoły średniej do uczelni wyższej.

Cechą charakterystyczną  systemu szkolnictwa wyższego jest tzw. Liberal Arts Philosophy, dzięki czemu studenci uczą się przez pierwsze dwa lata przedmiotów humanistycznych i ścisłych i artystycznych,  a dopiero na trzecim roku zaczynają intensywne studia w wybranej dziedzinie. Umożliwia to osobom niezdecydowanym wybór kierunku dopiero pod koniec drugiego roku studiów.

Każdy student musi uzyskać w czasie 4 lat nauki od 120 do 126 tzw. godzin kredytowych. Na zakończenie studiów pisze pracę lub odbywa praktykę zakończoną  egzaminem. Istnieją programy, które zawierają zarówno zajęcia teoretyczne jak i praktyczne w czasie całego toku studiów tzw. co-operative programs. Najczęściej jednak uczelnie oferują obowiązkowe roczne praktyki po zakończeniu studiów i pomagają w ich załatwianiu. Oprócz wiedzy, wykładów i ćwiczeń studenci nabywają umiejętności, dzięki którym podołają wyzwaniom życia zawodowego. Studenci uczą się wystąpień publicznych, nawiązywania kontaktów służbowych, wspólpracy w zespole i zasad współżycia społecznego opartego na poszanowaniu praw jednostki we wszelkich dziedzinach życia.

Duży nacisk kładzie się na zaznajamianie studentów z innymi kulturami. W czasie specjalnych programów studenci zagraniczni mają prezentacje na temat kultury, języka obyczajów i kuchni kraju pochodzenia. Pozostali studenci uczą się  tańców, wspólnie gotuwją egzotyczne potrawy, grają w narodowe gry, a  przede wszystkim rozmawiają i dowiadują się ciekawych rzeczy o odmienności kulturowej. Dzięki tym programom integracyjnym zyskuje cała społeczność akademicka uczelni amerykańskiej. Studia w USA to  także rozlegle możliwości uprawiania wszelkich sportów i uczestnictwo w  życiu lokalnej społeczności.

Studenci mogą zapisywać się do stowarzyszeń kulturalnych i grup zainteresowań. Mogą dzięki przynależności do korporacji mieszkać we wspólnych akademikach i dzięki temu ciągle pogłębiać zainteresowania kulturą, sztuką, a także zawierać przyjaźnie oparte na wspólnych zainteresowaniach. Absolwenci wspominają studia jako jedyne w swoim rodzaju doświadczenie życiowe. Bardzo często więź z uczelnią trwa po jej ukończeniu poprzez stowarzyszenia absolwentów dzięki którym byli studenci mogą się spotykać na zjazdach i dalej uczestniczyć w życiu uczelni.

Po ukończeniu studiów  Undergraduate absolwenci mogą liczyć na zatrudnienie lub kontynuować naukę w ramach studiów podyplomowych. Studenci zagraniczni o ile nie kontynuują nauki po odbyciu praktyki wracają do krajów swojego pochodzenia.

Studia podyplomowe. Graduate Study. 

Studia odbywają się w tzw. Graduate Schools, które są częścią uniwersytetów. Można w nich studiować po ukończeniu Undegraduate Study i uzyskanie stopnia Bachelor's (B.A., B.S.), a studenci z Polski powinni posiadac dyplom Magistra. Niektóre uczelnie amerykańskie przyjmują również absolwentów studiów licencjackich, ale wymaga to spełnienia dodatkowych warunków, zdobycia uzupełniających punktów kredytowych.

Studenci mogą studiować podyplomowo w ramach programów Master’s i Ph.D. w około 1500 uczelniach. Programy typu Master’s trwają na ogół 1 lub 2 lata  a na ich zakończenie studenci zdają egzamin i piszą pracę magisterską lub odbywają praktykę.

Studia doktoranckie trwają na ogół 3 lata, chociaż bywają programy dłuższe w naukach doświadczalnych. Na zakończenie programu  uczestnik studiów doktoranckich powinien napisać pracę doktorską i obronić ją przed radą naukową uczelni na publicznej obronie.

Każdy rok akademicki w ramach Graduate Education mierzony jest ilością zdobytych kredytów od 9 do 12 rocznie  w zależności od dziedziny studiów.

Oferta uczelni amerykańskich w zakresie Graduate Education jest bardzo bogata i daje możliwość wyboru optymalnego programu. Przy poszukiwaniu odpowiedniego programu należy nawiązać kontakt z profesorem pracującym w interesującej nas dziedzinie. Warto przejrzeć dokładnie badania naukowe prowadzone przez kadrę akademicką uczelni. (Faculty Research na stronie internetowej uczelni).

Należy zaznaczyć, że pomoc finansowa oferowana studentom studiów podyplomowych jest znacznie większa niż w przypadku studiów Undergraduate.

Studenci studiów podyplomowych mieszkają na ogół poza kampusem uniwersyteckim lub w mieszkaniach dla asystentów lub pracowników naukowych. Akademiki są na ogół droższe od prywatnie wynajmowanych mieszkań i zalecane dla studentów studiów pierwszego stopnia.